//
Bạn đang đọc ..
Tây Sơn - Nguyễn Huệ, Tiểu thuyết

Đời sống tình cảm của Quang Trung Nguyễn Huệ qua ‘Sông Côn mùa lũ’

Qua lịch sự ghi chép, đời của vua Quang Trung là một đời làm tướng xông pha trận mạc trong suốt  21 năm liền từ năm 1771 cho đến ngày ông qua đời. Nếu không có áng văn Ai Tư Vãn bất hủ của Ngọc Hân Công chúa khóc chồng có lẽ không ai tưởng tượng được Nguyễn Huệ cũng có một đời sống tình cảm mãnh liệt và phong phú đầy nhân tính. Đối với Ngọc Hân, trong vinh quang của kẻ chiến thắng – nghĩa là có quyền chiếm đoạt – Nguyễn Huệ không quên cái thổn thức và lo âu của nàng quận chúa nhỏ bé. Chàng từ tốn, thông cảm và độ lượng, và chính cái phút ban đầu đó đã mở lối cho cái thế giới kỳ bí của tình yêu nơi tâm hồn trong trắng hoang dại của công chúa Ngọc Hân.

Nhà văn Nguyễn Mộng Giác ghi: “Đêm hợp cẩn … Khi nguyên súy Nguyễn Huệ vào, Ngọc Hân sợ quá không dám ngước nhìn lên, cũng không dám thở mạnh. Trước mắt công chúa, đôi hài thêu của nguyên súy khẽ lay động. Ngọc Hân chờ, nín thở mà chờ. Thật lâu Nguyễn Huệ không nói gì cả. Công chúa tự biết không thể cứ cúi đầu mãi thế này! Phải ngước lên mĩm cười với nguyên súy. Phải giúp người “xếp bào cởi giáp” như những người vợ hiền trong cổ thư đã làm. Phải … phải cung kính ngoan ngoãn “tay nâng ngang mày” như nàng Mạnh thị. Dù có nghĩ vậy công chúa vẫn không có can đảm ngước lên nhìn thẳng vào khuôn mặt nguyên súy.

Bỗng đôi hài trước mắt Ngọc Hân hơi xoay hướng, như dợm bước về phía cửa phòng. Nhưng sau đó, đôi hài vẫn bất động. Rồi đột nhiên Ngọc Hân cảm thấy có một bàn tay đặt lên vai mình. Nguyên súy đặt yên bàn tay lên vai công chúa một lúc, rồi bóp nhẹ lên cái vai mềm. Bàn tay mơn man ve vuốt khắp vai bên phải, rồi vuốt nhẹ lên chiếc cổ trắng. Công chúa hồi hộp liếc nhìn, trong hoảng hốt chỉ nhận ra được ống tay áo gấm đỏ và một bàn tay gân guốc da ngăm.

Ngọc Hân xúc động đến nghẹn thở, hoang mang. Lúng túng chưa biết phải làm gì, nói gì. Đúng lúc đó, bất ngờ nguyên súy quì chân xuống trước sập, úp mặt vào hai đầu gối của công chúa. Ngọc Hân không ngờ nguyên súy làm như vậy, đôi tay chới với không biết phải làm gì, phải đặt vào đâu. Mái tóc dày và quăn phủ lên vạt áo lụa của công chúa. Một sức mạnh huyền bí xa lạ thôi thúc, khiến công chúa đưa tay ôm lấy vai nguyên súy.

Nguyễn Huệ ngửng lên vui mừng, và lần đầu tiên, công chúa bị cuốn hút vì ánh nhìn đam mê đến cuồng nộ của vị danh tướng vừa làm đảo lộn Bắc hà.

Nguyễn Huệ nhìn đăm đăm vào khuôn mặt sượng sùng thảng thốt của công chúa, miệng mĩm cười gượng gạo như cách cười của một kẻ phạm tội, nói nhỏ nhỏ:

– Công chúa còn nhỏ quá, và đẹp quá. Như một cái bông búp. Đừng lo âu. Ta biết công chúa đang lo âu đủ điều. Ta sẽ không cho phép ai, dù là quỉ thần, được làm công chúa khổ. Công chúa hãy yên tâm” (Sông Côn Mùa Lũ, tập 3, trang 1399 – 1400)

Không có tình yêu của Nguyễn Huệ, Ngọc Hân công chúa không thể xây dựng nổi tuyết tác văn chương ghi lại thiên tình sử của bà mà khởi đầu chỉ là một hôn nhân chính trị.

Thương khóc chồng, Ngọc Hân công chúa viết:

…………………..

Nửa cung gẫy phím cầm lành,

Nỗi con côi cút, nỗi mình bơ vơ!

Nghĩ nông nỗi ngẩn ngơ đòi lúc,

Tiếng tử quy thêm dục lòng thương

Não người thay, cảnh tiên hương,

Dạ thường quanh quất, mắt thường ngóng trông

Trông mái đông: lá buồm xuôi ngược

Thấy mênh mông những nước cùng mây

……………………

(Ai Tư Vãn)

 

Và nhà văn Nguyễn Mộng Giác đã tô điểm thêm cho người dũng tướng thành một trang tuấn tiệt, với một quả tim của một người biết yêu và trân trọng cái gì mình yêu quý của tuổi thanh xuân chưa vương hệ lụy của chính trị và cuộc đời.

Trước Ngọc Hân, Nguyễn Huệ đã yêu cô An con gái của thầy, và An cũng yêu Huệ tha thiết. Nhưng mộng ước cả hai không thành vì Nguyễn Nhạc muốn Huệ phải lấy em gái của hai phụ tá thân tín của mình là Hình bộ thượng thư Bùi Văn Nhật và Thái sư Bùi Đắc Tuyên để củng cố thế lực. Huệ miễn cưỡng lập gia đình theo lệnh anh, nhưng Nguyễn Huệ không quên được mối tình thôn dã với người thiếu nữ yêu kiều. Nhà văn Nguyễn Mộng Giác thi vị hóa “cái phút ban đầu lưu luyến ấy”:

Cho đến ngày Huệ gặp An. Điều ghi dấu trong cảm quan của cậu, khíến cậu gần như sững sờ, là cái dáng điệu uyển chuyển, nhịp nhàng , linh động của An. Từ cách đưa ngón tay út lên vén nhẹ một mảng tóc lòa xòa, cho đến cách đưa lưỡi liếm nhẹ lên môi trên, cách rót một tách nước trà, cách gật nhận một lời chỉ bảo, tất cả, tất cả đều vừa độ cần thiết. Cử chỉ biểu lộ sự thân mật dịu dàng, đồng thời cũng giữ riêng cho An một sự bí mật tôn nghiêm. Huệ chưa từng bao giờ gặp sự hòa dịu như vậy giữa hai đòi hỏi gần như mâu thuẫn là sự cởi mở thân tình và sự gói ghém kiêu hãnh nơi một người con gái. Cậu cũng ngạc nhiên khi thấy cái dáng điệu trang nhã thân mật ấy còn giữ nguyên nét thơ trên khuôn mặt. Nước da ửng sáng trên đôi má bầu bĩnh. Cái môi trên mọng. Chỉ trừ đôi mắt buồn trước tuổi. Huệ nghĩ có lẽ nhờ đôi mắt ấy mà khuôn mặt và cử chỉ của An hòa hợp nhau, tiết ra một sức mạnh hấp dẫn lạ lùng. Cậu đau khổ công nhận giữa cái đẹp  xa lạ ấy  và mình có một hố cách biệt trang nghiêm; cậu không thể nói gì thêm, không thể phác một cử chỉ nhỏ, vì bất cứ hành động nào của cậu cũng trở thành vụng về, thừa thải trước vẻ đẹp toàn bích ấy. Và lần đầu tiên trong đời, cậu thấy lúng túng, thất vọng cho sự vụng dại của mình.” (Sông Côn Mùa Lũ, tập 1, trang 156).

Người anh hùng áo vải của chúng ta bắt đầu biết thế nào là rung động của con tim, một rung động mà trong suốt hành trình hơn 20 năm còn lại của cuộc đời Huệ không tìm lại được qua mối hôn nhân chính thức với phu nhân họ Bùi và mối tình vương giả với Ngọc Hân công chúa. Để giữ hơi ấm của mối tình dang dỡ Nguyễn Huệ đã mang theo bên mình người em trai của An trong suốt cuộc đời chinh chiến để bầu bạn và cũng để tâm sự.

Và quả tim  của An cũng thao thức không kém trước hấp lực tình yêu của Huệ. Huệ đến thăm thầy, và dùng dằng nửa ở nửa về. Nhà văn Nguyễn Mộng Giác viết:

An bẽn lẽn đứng chờ Huệ ra về để khép cổng lại. Tấm cửa đan bằng cây rừng tua tủa những gai khép hẹp, chừa không đủ một người lách qua. An lại vô ý nắm chặt lấy cánh cổng. nên thay vì tiễn khách, cô lại vô tình lưu khách. Huệ không hiểu An muốn mình về hay mình ở, tần ngần chưa muốn hỏi. Mấy cái lá dại tội nghiệp ở hàng rào chắc ngỡ ngàng không hiểu vì đâu cô chủ nhà không nói năng gì, cũng không dám cười, mấy ngón tay ấm mềm cứ bứt hết lá này đến lá khác thả vung vãi xuống lối đi. An nói nhỏ:

Trời hôm nay lạnh dữ.

Huệ nói:

Ờ lạnh. Gió lớn quá

Không khéo lại bão.

An tưởng thế? Chưa đâu.

Huệ trỏ những đám núi vây quanh, bảo An:

Sắc núi còn thẫm lắm. Khi nào rừng bắt đầu thay lá …

An không nghe Huệ nói, bâng qươ tự nhũ mình:

Em sợ bão

Huệ  cười nhỏ, nhìn mái tóc cuốn gọn để lộ khuôn mặt trái xoan thanh tú, hai cái tai nhỏ và chiếc cổ trắng của An, cố lấy can đảm nói:

Khi nào gió mạnh đến nỗi thổi tung được mái tóc An, may ra mới có dấu bão lớn. Lúc đó, lúc đó … đáng tiếc lắm …

Anh không hiểu, ngửng đầu lên hỏi:

Sao vậy anh?

Đôi má ửng hồng, vài sợi tóc mai bay vướng víu. Huệ không dám nói hết ý mình, tìm cách tránh đi.

Vì khối nhà chói sẽ bị đổ.

An biết Huệ nói dối, nhưng không thể tìm hiểu ý thật. Cô chỉ lờ mờ đoán ý Huệ nói bóng gió điều gì liên quan đến khuôn mặt mình, vì nhiều lần Huệ chăm chăm nhìn vào đôi mắt cô. Bất giác cô đưa tay lên quẹt má.” (Sông Côn Mùa Lũ, tập 1, trang 329 -330)

Mối tình đẹp đầu đời sống mãi trong quả tim của người anh hùng cũng như trong lòng cô thôn nữ. Rồi người thôn nữ  gạt lệ đi lấy chồng. Và khi chồng cô phản bội phải tội tử hình Nguyễn Huệ có thế lực mà không tha tội chết được là nổi đau khổ lớn lao nhất của An cũng như của Huệ. Cuộc sống thật là một nan đề, và An cảm thấy mình như chiếc lá giữa dòng định mệnh. Cái làm cho cô còn tin tưởng để sống là cô biết mình được yêu và hình bóng mình được ấp ủ một cách trang nghiêm trong quả tim của vị dũng tướng.

Sau chuyến hành quân diệt Trịnh năm 1787, Nguyễn Huệ đưa công chúa Ngọc Hân về Thuận Hóa, và thời gian cho An biết Huệ đã có được tình yêu bên cạnh Ngọc Hân, cái tình yêu mà Huệ muốn mà không thể trao cho nàng, và chưa bao giờ dành cho hoàng hậu họ Bùi, người vợ chính thức của chàng. Nàng sung sướng thấy như mình được yêu.

Bởi thế cái phút đau đớn nhất cho đời An đã đến khi Nguyễn Huệ yểu mệnh năm 40 tuổi sau một cơn bạo bệnh, sau sáu năm chàng có hạnh phúc với vị công chúa họ Lê tài hoa, Ngọc Hân công chúa. Dù con trai phản đối An cũng không quản gian lao từ Bến Ván, vùng đất phân ranh giữa hai quyền hành Phú Xuân và Quy Nhơn, vượt đèo vượt núi ra Thuận Hóa để được nhìn tang lễ của chàng.

Nhà văn Nguyễn Mộng Giác thuật: “Hôm di quan lên sơn lăng, An ở trong đám dân chúng nghèo khổ tự nguyện nối đuôi đám tang để tỏ lòng ái mộ và thương tiếc vị anh hùng dân tộc xuất thân áo vải như họ, người mang đến cho họ niềm tự tín và hy vọng, người dạy cho họ ngửng đầu cao, mạnh dạn bước tới. An cùng lâm râm cầu nguyện như họ. Chỉ khác một điều là những gì An thì thầm đều có tính cách riêng tư và rối rắm khó hiểu. Chị thầm nhắc lại một trận bão rừng, chuyện hiểu lầm chung quanh cây gạo, tập thơ Đổ phủ, đêm ngập ngừng bảo nhỏ “đừng anh Huệ ạ! …”. An đặt nhiều câu hỏi mà không cần đáp, càng hỏi càng xót xa, cảm thấy lẻ loi. An oán trách mà như sợ phật lòng người nghe, vừa thầm hờn dỗi đã hối hận, nhận lãnh hết phần lỗi về mình. Quanh An người ta thở dài, người ta thì thào. An không nghe gì cả. An sống và chết riêng lẻ trong thế giới của chị.” (Sông Côn Mùa Lũ, tập 4, trang 1985)

Với lời tiễn biệt trong câm nín của An, vua Quang Trung, nếu linh hồn còn lãng đãng đâu đó sẽ thanh thản ra đi. Lịch sử sang trang, ân đền oán trả. Giờ đây không còn vết tích gì của người anh hùng trên vùng đồi núi hữu ngạn sông Hương, nơi ôm hình hài của vua Quang Trung trong một thời gian 10 năm ngắn ngủi. Năm 1802 vua Gia Long cho khai quật mồ mả và phá hủy toàn bộ dấu vết của vua Quang Trung.

Mỗi lần về  Thuận Hóa thăm viếng vùng Nam Giao, Ngự Bình và núi Thiên Thai, đặt chân trên những ngọn đồi đầy hoa sim và hoa ngủ sắc không ai quên được nơi đây từng là chỗ tranh hùng của hai dòng họ Nguyễn tài giỏi như nhau, chí lớn như nhau, nhưng không thể cộng tồn, và không khỏi bâng khuâng tự hỏi giờ đây linh khí người đệ nhất anh hùng áo vải đang tụ nơi đâu.

Nguồn: Nhớ Huế

Thảo luận

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: